Zorgprogramma Astma

Astma is goed te behandelen, maar blijft een chronische aandoening. Het kan zijn dat u jarenlang geen klachten heeft, maar de aanleg voor astma blijft aanwezig. Door niet te roken en andere prikkels te vermijden, voldoende lichaamsbeweging, een gezond gewicht en goed gebruik van uw medicijnen kunt u ervoor zorgen dat u zo weinig mogelijk last heeft van uw astma.

Afspraken voor controle
Doordat de symptomen van astma erg wisselend zijn, ‘vergeten’ patiënten nog wel eens dat ze astma hebben. Regelmatige controles zijn van belang om de symptomen die astma geeft, onder controle te houden en toekomstige verslechteringen zoveel mogelijk te voorkomen. In periodes waarin u meer klachten heeft, zijn meer controles nodig dan als het goed gaat. U maakt hierover afspraken met uw behandelaar.

Voorlichting
Voorlichting is een belangrijk onderdeel van uw behandeling. U krijgt informatie over:

  • de chronische aandoening Astma
  • de behandelmogelijkheden
  • de invloed van Astma op uw dagelijks leven
  • wat u zelf kunt doen om ervoor te zorgen dat u minder last heeft van Astma
  • de juiste manier van medicijngebruik
  • tijdig medicijngebruik
  • contact met andere Astmapatiënten op internet of via directe ontmoeting, bijvoorbeeld via de patiëntenvereniging

Individueel zorgplan 
In nauw overleg met u stelt de behandelaar een persoonlijk behandelplan op: uw ‘individuele zorgplan’. Daarin worden de afspraken vastgelegd die u en uw behandelaar met elkaar maken, bijvoorbeeld over de behandeldoelen, de manier waarop die doelen worden bereikt, de rol van uzelf en uw behandelaar en medicatie.

Ketenzorg bij Astma
Binnen het zorgprogramma kunt u rekenen op minimaal onderstaande zorg:

  • Controle (minimaal jaarlijks) door uw huisarts of praktijkondersteuner en/of gespecialiseerde verpleegkundige. Deze controle bestaat uit:
    • het bepalen van uw ziektelast
    • bespreken van problemen die u ondervindt bij bijvoorbeeld het stoppen met roken
    • bespreken hoe u met de ziekte omgaat (zelfmanagement)
    • indien van toepassing: controle van inhalatietechniek en therapietrouw
    • aandacht voor voldoende beweging, adequate voeding en lichaamsgewicht
    • inspectie van gewicht en beluisteren van uw longen
    • eventueel spirometrie (longfunctiemeting)
  • Ondersteuning van uw huisarts bij een longaanval (exacerbatie).
  • Ondersteuning bij het stoppen met roken, indien noodzakelijk.
  • Ondersteuning van een diëtist, indien noodzakelijk.
  • Ondersteuning van een fysiotherapeut, indien noodzakelijk.


Behandelteam
Bij het zorgprogramma Astma zijn de volgende zorgverleners betrokken: 

  • huisarts
  • praktijkondersteuner of gespecialiseerde verpleegkundigen
  • fysiotherapeut
  • diëtist
  • longarts

Wat kunt u zelf doen?
U kunt zelf veel doen om de klachten bij Astma te voorkomen of te verminderen.

Stoppen met roken
Stoppen met roken is het belangrijkste. Hiervoor is het nooit te laat. Ook is het belangrijk dat anderen in uw omgeving niet roken. Door te stoppen met roken kan de ontsteking van de luchtwegen beter herstellen; de luchtwegvernauwing en de slijmproductie wordt minder. Ook uw astmamedicijnen werken beter. U heeft steeds minder of zelfs geen medicijnen nodig.

Door op tijd te stoppen met roken, kunt u blijvende schade aan de luchtwegen voorkomen. Als er al schade is ontstaan, is stoppen belangrijk om meer schade te voorkomen.

Griepprik
Een jaarlijkse griepprik verkleint de kans op het krijgen van griep en daarmee op ernstige complicaties die hierbij kunnen optreden.

Bewegen
Bij astma is het goed om ervoor te zorgen dat uw lichaam in een goede conditie is. Lichaamsbeweging is daarvoor belangrijk. Iedere dag een stuk wandelen of fietsen helpt al.

Door benauwdheid hebt u misschien juist geen zin in bewegen. Het kan zijn dat u bang bent dat u bij bewegen of sporten juist benauwd wordt en dat u het daarom uitstelt om te gaan bewegen. Probeer dan met kleine stukjes inspanning te beginnen. Neem bijvoorbeeld steeds de trap in plaats van de lift en kijk eens hoe dat werkt. Als de inspanning erg veel moeite kost, kan een fysiotherapeut u begeleiden. Bepaalde ademhalingsoefeningen verminderen het gevoel van kortademigheid.

Ademhaling
Een goede ademhaling is belangrijk voor een gezond leven. Bij een chronische aandoening zoals Astma kan ademhalen moeizamer gaan. U heeft sneller hinder van een piepende ademhaling en kortademigheid is een herkenbaar probleem. Ontspanning is belangrijk voor een goede ademhalingstechniek, het maakt de ademhaling wat trager en meer intens. Het uitademen duurt hierdoor langer dan het inademen.
Een fysiotherapeut kan u hulp bieden om weer controle over uw ademhaling te krijgen. Meer informatie hierover vindt u in de patiëntenbrief.


Gezond eten
Mensen met ernstige Astma hebben extra energie nodig, omdat ze veel energie verbruiken. Als u afvalt, is het belangrijk dat u minstens drie keer per dag een gezonde maaltijd eet. Soms is dat moeilijk, bijvoorbeeld als u maar weinig inspanning kunt leveren. Begeleiding door een diëtist kan uitkomst bieden. Bij overgewicht is het belangrijk dat u gezond eet en meer beweegt. Met een gezond gewicht voelt u zich beter en heeft u meer energie.

Links naar meer informatie
Zorgstandaard Astma (patiëntenversie):
www.longfonds.nl/patietenversie-zorgstandaard-astma

Beweegtips bij longziekten:
www.longfonds.nl/beweegtips

Hier vindt u betrouwbare en onafhankelijke informatie over astma bij volwassenen
www.thuisarts.nl/astma-bij-volwassenen

Meer interessante informatie vindt u op de pagina Folders en links.